Endüstri 4.0’dan Satınalma 4.0’a

Yazar: Isil Arikan ,
Temmuz 23, 2018
Endüstri 4.0’dan Satınalma 4.0’a


4. Endüstri Devrimi, Akıllı Fabrikalar veya Akıllı Üretim... Farklı ülkelerdeki adlandırılması ne olursa olsun bilgi teknolojileri tabanlı yapay zeka (AI), makine öğrenmesi (ML), Big Data ve Nesnelerin Interneti (IoT) bileşenlerinin gerçekleştirdiği Endüstri 4.0 devrimi şirketlerin operasyonel ve idari faaliyetlerini tepeden tırnağa değiştiriyor. Ve bu devrimin stratejik ve operasyonel satınalmaya etkileri de, tahmin edeceğiniz üzere Satınalma 4.0 olarak isimlendirilmiş. Satınalma 4.0’ın tam olarak nasıl bir kavram olduğu, bugünün ve geleceğin satınalma profesyonellerinin ve yöneticilerinin stratejik olarak nasıl bir yol izlemesi gerektiği ise hala net değil. Konuyla ilgili görüşler çeşitli ancak iş hayatının geçmişi göz önüne alınırsa bu yeni kavramın da, aynı daha öncekiler gibi, kendine özgü bazı fırsatlar sumasının yanında bazı tehditler de içerdiğini söyleyebiliriz. Büyük resme bakıldığında ise Endüstri 4.0 satınalmada veya herhangi bir alanda sadece çalışma şeklinde değil tedarikçiden müşteriye kadar tüm değerler zincirinde bir dönüşüm gerçekleştirmeye aday. Bu anlamda Satınalma 4.0 aşağıdaki bileşenlerden oluşur diyebiliriz.

 

Katma Değer Yaratma

Satınalma 4.0 kapsamındaki ilk dönüşüm “katma değer yaratma” üzerine daha fazla düşünmeyi gerektiriyor. Satınalma yöneticileri satınalma faaliyetlerinin sadece maliyet düşürmeden ibaret olmadığını, Endüstri 4.0 ve bunun yaratacağı arz – talep dengesindeki değişim sebebiyle şirketten ve hatta tüm sektörden beklentilerin çok daha farklı olabileceğini düşünmeli. Dolayısıyla Satınalma Yönetimi de her zamanki tanımına ek olarak daha çok Risk Yönetimi, Marka Yönetimi gibi katma değer içeren bir yöne gitmeli.

 

Dijital Kategori Yönetimi

Endüstri 4.0 ve beraberinde gelen Satınalma 4.0 bazı yeteneklerin geliştirilmesini de gerektirecek. Ki bunlar arasında en önemlisi data toplama, analiz etme ve bundan sonuç çıkarma diyebiliriz. Çünkü Endüstri 4.0 temelde her an sisteme giren dataların işlenmesi ve bunun sonucunda sistemdeki makinelerin birbirleriyle iletişim kurarak operasyonel faaliyetleri yürütmesi ekseninde ilerliyor. Bu noktada satınalmanın fonksiyonu ise bu datadan tedarikçiden müşteriye kadar olan süreçte yüksek katma değerli sonuç üretebilecek şekilde faydalanmak olacaktır. Başka bir deyişle, satınalma sadece iyi malı daha ucuza alma amacıyla değil, bütün bir dijital süreci okuyup geleceğe yönelik öngörülerde bulunarak bir ürün grubu ve kategoriyi yönetmek amacıyla hareket edecek.

 

Dijital Tedarik Zinciri Yönetimi

Endüstri 4.0 ile müşterilerden, distrübütörlerden, tüketicilerden, nakliyecilerden alınan datanın üretime entegre edilmesi sağlanırken siber fiziksel sistemler de (bir yazılım liderliğinde kullanıcılar, sensörler ve robotic sistemler) tedraik süreçlerinin optimizasyonu için kullanılacak. Çok yakın gelecekte mümkün olmayabilir ancak eninde sonunda nihai tüketici istediği herhangi bir ürünü, istediği anda elde ediyor olabilecek. Satınalma 4.0 ise bu siber fiziksel sistemlerin sürece dahil edilmesinde en önemli rolü oynaması beklenen eleman.

 

Inovatif Data Yönetimi

Yazının buraya kadar olan kısmını okuduysanız data’nın Satınalma 4.0 süreçlerinde başrolde olduğunu fark etmişsinizdir. Ancak bu noktada data yönetiminin biraz daha farlı bir yöne gitmesi bekleniyor. Bugüne kadar data analizi denildiğinde sadece geçmişe dönük var olan bilginin analizi ifade edilirken, Satınalma 4.0 kapsamında inovatif bir yaklaşımla var olan datalardan geleceğe yönelik öngörülerde bulunabilmek de gerekecek. Ki aslında bu dijital kategori yönetimine çıkan bir patika.

 

Satınalma 4.0 yazısı belki Endüstri 4.0 serisindeki diğer yazılara kıyasla biraz daha teorik kaldı. Bunda teknolojik gelişmelere iş hayatının adaptasyonunun zaman alıyor olması da önemli bir faktör, çünkü şu anda Satınalma 4.0 ve bunun getireceği dönüşüm hali hazıda görmeye başladığımız Endüstri 4.0 değişikliklerine nazaran çok daha flu. Ancak somut bir son söz söylemek gerekirse; Satınalma 4.0 ile artık satınalma profesyonelleri ve yöneticileri tekrarlayan aktivitelerini bilgisayar yazılımlarına devredip daha çok; bilgiyi, datayı okuyarak stratejik çözümler üretme faaliyetleriyle meşgul olacaklar diyebiliriz.