Verimli Bir Ekipman Satınalması İçin 7 İpucu

Yazar: Isil Arikan ,
Kasım 12, 2018
Verimli Bir Ekipman Satınalması İçin 7 İpucu

Bir şirketin en çok katma değer yaratan yapıtaşı orada ürünü veya hizmeti üretmeye yarayan ekipmanlardır. Bu; üretim yapan bir atölyedeki makineler de olabilir, bir restorandaki fırın da... Haliyle demirbaş ekipmanların verimli bir şekilde çalışmasının şirketler için hayati önemde olduğunu söyleyebiliriz. Aslında çeşitli sektörler özelinde de pek çok farklı ekipman için satınalma yazıları yazmıştık. Ancak biraz da sektörden bağımsız olarak ekipman satınalma konusundan bahsetmek gerekiyor. 

İşler yolunda giderken ekipman satınalma konusunda hiçbir iş sahibi tereddüt etmez ancak ekonomik durgunluk dönemleri bu konuda tam bir muamma yaratır. Doğru ekipmanla bu tarz kriz dönemlerini rahat rahat atlatabilecekken, yanlış ekipmanlar veya yanlış verilmiş bir ekipman satınalma kararıyla da şirketinizin rekabetteki yerini zorlaştırabilirsiniz. İşte bu yüzden her ekipman satınalma operasyonu avantaj ve dezavantajlarıyla, hatta yatırım geri dönüşleriyle birlikte düşünülmelidir. Hatta bazı durumlarda yeni ekipman sahip olmak gerekliyken, satınalma yerine finansal kiralama yöntemleri bile düşünülebilir. Ki bu konuda Leasing - Finansal Kiralama Mı Direkt Satın Alma Mı Daha Avantajlı? yazımızı da okuyabilirsiniz.  

Gündemde şirketiniz için yeni ekipmanlar alma ihtimali varken ve siz hem “almalı mı almamalı” hem de “alırsak hangi marka, model ekipmanlar daha mantıklı” soruları ile meşgulken cevaplara ışık tutacak 7 ipucundan bahsedelim. 

1.     İşin Gereklerini ve Gerçeklerini Göz Önünde Bulundurmak

Her şirketin hedefleri ve bu hedeflere giden stratejileri farklı. Yeni ve daha teknolojik ekipmanlar da her durumda daha verimli olabileceği gibi faydası maliyetiyle kıyaslandığında gerekli olmayabilir de. İşte burada işin gerekleri devreye giriyor.

-          İşinizde verimlilik artışı hedefliyor musunuz?

-          Yeni ekipmanlar pazardaki yerinizde gözle görülür bir değişiklik yaratacak mı? 

-          Yeni ekipman satınalması yerine eldekileri güncellemek de bir seçenek olabilir mi?

gibi sorular bu anlamda daha net bir tablo ortaya çıkarmanıza yardımcı olacaktır. 

2.     Farklı Fikirler

Yeni ekipman satınalma bir çeşit yatırım kararı aslında. Dolayısıyla her yatırım kararında olduğu gibi bunda da farklı görüşler almak şart. İşletmenizin büyüklüğüne göre isterseniz bulunduğunuz sektörde tecrübeli bir danışman tutabilir, isterseniz de kendi çevrenize fikirlerini sorabilirsiniz. Burada önemli olan danıştığınız kişilere işinize dair doğru verileri sunuyor olmanız ki aldığınız cevaplar sağlam bir zeminde verilmiş olsun. 

3.     Bir Bütün Olarak İşletmeniz

Satınalma kararlarını kendi içerisinde değerlendirmek yerine işletmenizin bütünü içerisinde değerlendirmek en faydalısı. Şirketin uzun vadeli planlarıyla örtüşmeyen, günü kurtarmak amaçlı satınalmalar uzun vadede zarar verebileceği gibi bazı durumlarda günü bile kurtarmaz. 

İş hacmi beklenmedik bir şekilde artan bir kahveci düşünelim, uzun vadeli planları arasında olduğu yerde büyümek değil de, şube açarak büyümek olan.  Bu kahvecinin bulunduğu konumda artan talebe cevap verebilmek için verimliliği daha yüksek diye satın alacağı bir kahve makinesi; 

-          Uzun vadede açacağı diğer şubelerde kullanacağı kahve makinesinden farklı ise sunduğu ürünlerin farklı standartlarda olmasına sebep olabilir, 

-          Halihazırdaki çalışanları arasında ilgili makineyi kullanmayı bilen birisinin olmaması eğitim ihtiyacı doğurabilir,

-          Bu makine pahalı ise ileride açılacak şubelerde de standardı korumak adına daha masraflı bir satınalma yapmasını gerektirebilir.

Basit bir örnek verdik ancak ekipman satınalması hakkında düşünürken uzun vadeli planları ve işletmenin bütününü de düşünmek gerektiğini anlatmaya yeter sanırız. 

4.      Eğitim İhtiyaçları

Şirketinize yeni ekipmanlar almak işin gerekliliği ise almalısınız. Ancak bu sırada yeni cihazları kullanmayı bilmeyen çalışanlarınızın eğitim alması gerekeceğini, eğitim olsa da olmasa da ilk zamanlarda verimliliğin düşebileceğini de göz önünde bulundurmalı ve buna göre aksiyon almalısınız.

5.     Finansal Seçenekler 

Ekipman gerekliliği kendi başına bir konu iken, gerekli ekipmanların hangi koşullarda edinileceği bambaşka bir konu. Bazı durumlarda ekipmanları satın almak yerine kiralamak (leasing) da bir seçenek. 

6.     Güvenlik

Verimlilik, kapasite artışı gibi operasyonel  ve finansal kaygılar yanında var olan ekipmanların güvenli çalışıyor olup olmadığı da yeni ekipman satınalma kararında önemli bir kriter. Çok eski veya güvenli olmayan ekipmanlarla çalışılan bazı durumlarda verimlilik beklentisi olmasa dahi satınalma kararı vermek gerekebilir. Zira aksi halde herhangi bir çalışanın uğrayacağı fiziksel veya hayati hasarlar ekipman maliyeti yanında çok daha büyük kayıplar doğurur. 

7.     Enerji Tasarrufu

Ekipman satınalma yaparken seçenekler arasında enerji verimliliği en yüksek olanına bakıyorsunuz. Peki bu kriteri ekipman satınalma kararı verme aşamasında da göz önüne alıyor musunuz? Var olan ekipmanlarınız –sorunsuz çalışıyor olsa bile- ne kaar enerji tüketiyor, yeni seçenekler arasında daha az enerji tüketen modeller var mı, ve aradaki fark bu satınalma operasyonunu gerçekleştirmenize değer mi? Enerji tasarrufu tek başına ekipman satınalma kararı vermek için yeterli bir sebep olmayabilir, ancak verimlilik artışı, güvenlik gibi diğer sebeplerle birlikte değerlendirildiğinde son kararı etkileyecek sebeplerdendir.